Na potrzeby dzisiejszego wpisu postanowiłem zgłębić różnego rodzaju sposoby komunikacji na wodzie. Zagadnienie podzieliłem na:

– komunikacja na łodzi
– komunikacja między łodziami
– komunikacja między łodzią a lądem
– komunikaty dla załogi łodzi (znaki, ostrzeżenia, informacje).

We wpisie zetkniecie się z historycznymi sposobami komunikacji oraz fikcyjnymi – wymyślonymi na potrzeby gier fabularnych RPG.

Komunikacja na łodzi

Tutaj bardzo dobrze spisuje się gwizdek używany przez bosmana. Ostry dźwięk skutecznie wygrywa z hałasem panującym na barce, a komunikat może zostać wydany szybko i precyzyjnie. Kombinacje różnych długości i wysokości dźwięku lub modulacji mogą oznaczać:

– zbiórka na pokładzie
– posiłek
– podnieść, opuścić kotwicę
– wróg na horyzoncie

Podobną rolę może pełnić dzwon okrętowy, którego pojedynczy dźwięk mógł nocą oznaczać zmianę wachty, a szybkie uderzenia stanowić sygnał alarmowy.

Inne wykorzystywane sposoby to gesty, okrzyki (np. specjalny żargon flisacki), wykorzystywanie flag i chorągiewek.

Przełomem w komunikacji były miedziane rury łączące mostek z wnętrzem kadłuba (sterem, maszynownią). Rozwiązanie to stanowiło prototyp radiowęzła i dawało możliwość szybkiego przekazywania komend głosowych.

Komunikacja między łodziami

Komunikaty dźwiękowe:

Od krzyku (jeśli łodzie są nieduże i blisko siebie), poprzez używanie rogów sygnałowych, gwizdków, piszczałek i dzwonów pokładowych.
Cele były różne – ostrzec o swojej obecności na wodzie (na przykład w warunkach słabej widoczności), informować o zmianie kursu lub zauważonym niebezpieczeństwie. Komunikacja dźwiękowa była wymagana przed zakrętem rzeki, aby nie doszło do potencjalnej kolizji z innymi jednostkami.

Komunikaty wizualne:

W dzień, przy dobrej widoczności głównym narzędziem sygnałowym były flagi i chorągwie.
Osoba sygnalizująca za pomocą chorągiewek, używając kilku różnych kolorów miała możliwość przekazania dziesiątek informacji.
W przypadku flag wywieszanych na masztach, o rodzaju komunikatu świadczyła wysokość, kształt lub kolor danej flagi.

Nocą flagi były zastępowane przez sygnały świetlne – latarnie.
Załogi umieszczały na masztach latarnie w różnych konfiguracjach (np. jedna latarnia wysoko, dwie nisko) jako kodowane sygnały.
Bardziej spektakularnym i widowiskowym sposobem komunikacji nocnej było użycie flar, rac i rakietnic wystrzeliwanych z pokładu.

Latarnia zawieszona na rufie pozwalała płynącym z tyłu ocenić dystans. Jeśli światło zaczynało gwałtownie się poruszać, oznaczało to, że prowadząca łódź wpadła w wir lub skręca przed przeszkodą.

Komunikacja między łodzią a lądem

– Wystawiona na brzegu wiecha (wiązka słomy na drągu) może stanowić nakaz zatrzymania jednostki do kontroli celnej.

– Ogniska i latarnie brzegowe: wykorzystanie ognia w nocy i dymu w dzień do oznaczania wejść do portów lub niebezpiecznych odcinków rzeki.

– Dzwon portowy: sygnały dźwiękowe z wieży informujące o warunkach pogodowych, zamknięciu lub otwarciu portu.

– W przypadku dużej jednostki dobicie do brzegu mogło być niemożliwe – wysyłano wtedy posłańca w lekkiej łódce, by przekazał listy przewozowe i dokumenty spedytorowi czekającemu na brzegu.

Komunikaty dla załogi łodzi (znaki, ostrzeżenia, informacje).

– Tyczki i znaki głębokości: Stałe punkty na nabrzeżach (wodowskazy), które załoga odczytywała z pokładu, by ocenić, czy dociążona barka przejdzie przez najbliższą mieliznę.

– Wywieszanie konkretnych kolorów flag na wieżach portowych, może informować o dostępności wolnych miejsc przy rampach rozładunkowych.

Zastosowanie w RPG

– Znajomość kodów wizualnych może dostarczyć cennych informacji jeśli uda się śledzić ruch na łodzi z odległości – na przykład za pomocą lunety.

– Fałszywe komunikaty nadawane przez sabotażystę mogą stanowić klucz do udanego ataku na jednostkę.

– Fałszywe latarnie na brzegu mogące sprowadzić statek na skały, a w konsekwencji doprowadzić do jego rozbicia – pisałem o tym przy okazji 'prawa brzegowego’, które określało, do kogo należy ładunek z rozbitego okrętu.

– Fałszywy mytnik – BG mogą zorganizować na brzegu fałszywy punkt poboru opłat oznaczając go odpowiednimi symbolami, co podniesie wiarygodność. Mogą też sami stać się ofiarami takich uzurpatorów 

– Misja: zdobycie klucza do kodów flagowych konkurencyjnej sieci świadczącej usługi transportowe lub handlowe.

– Z mgły dobiega dziwny dźwięk rogu flisackiego, a następnie pojawia się statek-widmo.

– Sabotaż: usunięcie tyczek oznaczających mieliznę, złapanie w pułapkę wrogiej łodzi.

– W ręce BG trafia mapka/plan do miejsca ukrycia kosztowności. Znaczną część opisów zrobiono w żargonie flisackim.

✦