Ziejąca chłodem i czernią, tajemnicza, niebezpieczna i… kusząca bogactwem! Krasnoludzka kopalnia to jeden ze szczytów myśli technicznej tej rasy. Zaprojektowana i wyposażona przez najlepszych inżynierów, naszpikowana technologią, o których człeczynom się nie śniło.
Zapraszam w podróż korytarzami 'długobrodych’.

I. Nastrój – poczuj klimat

Atmosfera: wysiłek, zmęczenie, napięcie, satysfakcja
Zmysły: Żółtawe światła pochodni drgają swoimi odbiciami na spoconych kamiennych ścianach wyrobiska. Huk wystrzałów kruszących skały, zgrzyty i rąbnięcia kilofów uderzają w uszy przybyszów. W nosy kłuje ostry zapach siarki, smoły kapiącej z pochodni oraz potu dziesiątek krasnoludzkich ciał.

II. Narracja – rozwijaj język

Makro: Monumentalny portal, pokryty runami i symbolami krasnoludzkiej rasy otwiera wejście do serca góry.
Meso: Na placu roi się od krasnoludzkich górników dzierżących kilofy, liny, łopaty. Markszajder pochylony nad planami w skupieniu kreśli linie wytyczając kierunki kolejnych chodników i wyrobisk.
Mikro: Na sygnał gwizdka oznaczającego kolejną zmianę tłum krasnoludów z pieśnią na ustach rusza w kierunku sztolni. Pracownicy kończący szychtę mijają się z wchodzącymi śląc im górnicze pozdrowienia. Rudobrody krasnolud wychodzący z kopalni zerka czujnie dookoła; jego dłoń dyskretnie chowa w kieszeni niedużą, błyszczącą złotym kolorem grudkę.

Uwaga! Twoja narracja może błyskawicznie tworzyć niezapomniane i silne obrazy w głowach odbiorców:

Słowa takie jak „widzicie”, „słyszycie” czy „czujecie”, tworzą zbędny dystans między graczem a opowieścią, dlatego eliminuję je na rzecz opisu bezpośredniego oddziaływania świata na zmysły, by maksymalnie skrócić drogę między opisem a wyobraźnią.

Na przykład:
– portal otwiera wejście (zamiast widzicie portal)
– w nosy kłuje zapach siarki (zamiast czujecie)
– huk uderza w uszy

III. Plany i opisy

Rysunek przekrojowy przykładowej kopalni krasnoludzkiej

1 – winda szybu głównego – napędzana siłą mięśni, za pomocą zwierząt lub dzięki krasnoludzkiej myśli technicznej (maszyna parowa, napęd magiczny). Służy do transportu urobku, pracowników lub wyciągania wody z rząpia (5) za pomocą skórzanych worków lub systemu pomp.
2 – główny szyb kopalni
3 – chodniki łączące różne poziomy kopalni. Drążone pod niewielkim kątem (spadek określany za pomocą klinomierza – w dalszej części wpisu) w stronę szybów w celu odprowadzania wody. Wyrobiska drążone od zbocza góry to sztolnie.
4 – przodek – czoło chodnika lub ściany, gdzie odbywa się bezpośrednie wydobycie i dalsze drążenie wyrobisk w kierunkach wytyczanych wcześniej przez inżyniera zwanego Markszajdrem (w dalszej części wpisu)
5 – rząp – najniższa, nieużywana część szybu, w której zbiera się woda z chodników i kopalni.
6 – wentylacja i szyb wentylacyjny – napędzany podobnie jak winda szybu głównego.
7 – krasnoludzka kaplica lub sala spotkań
8 – warsztat, kuźnia lub huta podziemna

Przy projektowaniu swojej kopalni pamiętaj o: wentylacji, odprowadzaniu wody oraz zabójczych gazach!

Kopalnia Krasnoludzka – plan sytuacyjny

1 – winda i szyb główny
2 – maszynownie, miejsca rozładunku, centralne miejsce transportu urobku
3 – hałda (nieużytki, odpady)
4 – odpływy wody z kopalni
5 – pomieszczenia mieszkalne dla pracowników, biurowe, miejsce pracy inżynierów, a także Kaplica Krasnoludzkiego Patrona.
6 – wentylacja kopalni
7 – huta bądź kuźnia lub warsztaty oraz składowiska opału
8 – główny wjazd do kopalni, stróżówka.

Plan okolicy

1 – Krasnoludzka Kopalnia
2 – przystań flisaków, prom
3 – twierdza
4 – kamieniołomy
5 – miejsce pamięci, kurchany

IV. Ciekawostki historyczne – poszerz swoją wiedzę!

„Pokutnik”

W czasach kiedy nie znano sposobów na wykrywanie metanu w kopalniach – gazu, który w połączeniu z powietrzem tworzył silnie eksplodującą mieszankę – bohaterami stawali się najbardziej doświadczeni górnicy, nazywani pokutnikami.

W mokrych ubraniach czołgali się oni po kopalnianych chodnikach lub podłogach wyrobisk, dzierżąc w dłoni długą tyczkę zakończoną płonącą żagwią i, ryzykując życie, wypalali gromadzący się pod stropami śmiertelnie niebezpieczny gaz. Gdy stężenie było niewielkie, metan ulegał wypalaniu; jeśli przekroczyło 5% dochodziło do wybuchu.

Praca pokutnika była poświęceniem niemal samobójczym.

Markszajder

Specjalista odpowiedzialny za wytyczanie kierunków drążenia tuneli i chodników, mierzenie postępów prac górniczych, sporządzanie map górniczych oraz obliczanie objętości urobku.

W swojej pracy kierował się znajomością geometrii oraz wnikliwej obserwacji natury – szukał wychodni kruszców, zmian w roślinności lub specyficznego zabarwienia gleby.

Główne narzędzia pracy markszajdera to kompas górniczy, liny, klinometr, sprzęt geodezyjny. Nieobca musi być mu znajomość geologii, inżynierii, matematyki.

Sporządza on także dzienniki prac, prowadzi całą dokumentację kopalni, protokoły. Jednym słowem, jeśli na sesji wyniknie potrzeba znalezienia informacji technicznych – walcie jak w dym do Markszajdera! O ile żyje 😉

Klinometr

Inaczej nazywany spadkomierzem – przyrząd do mierzenia kątów pionowych warstw skalnych i innych powierzchni, a także struktur geologicznych.

Używany w kopalni do wyznaczania pochyłu (spadku) chodników, co jest konieczne do poprawnego odprowadzania wody oraz bezpiecznej pracy górników. Zbyt duże pochylenie stwarza niebezpieczeństwo wpadnięcia do szybu, utrudnia transport. Zbyt małe może powodować gromadzenie się wody i zalewanie części kopalni.

IV. Haki fabularne – rozwijaj wyobraźnię

Zagrożenia

wpadnięcie do szybu
zerwanie windy (zapowiedzi możesz sygnalizować trzeszczeniem lin, wprowadź zegar postępu; o 'zegarach’ w RPG w przyszłości coś napiszę, ale temat fantastycznie opracowała Ekipa Dobrych Rzutów – zerknij sobie na ich YT.
poślizgnięcia, wypadki przy pracy, odłamki urobku
wagoniki transportowe – zerwanie liny i niekontrolowana ucieczka wózka wypełnionego urobkiem, a na torach w głębi kopalni stoi niczego nie świadomy Twój kolega!
metan i inne (zależne od lore Twojego systemu) gazy. Zdecydowanie warto wprowadzić do gry profesję 'Pokutników’, o których wspomina wyżej, w ciekawostkach
używanie dynamitu i środków wybuchowych
błędy projektowe (szukamy winnego Marszajdera) – zły kierunek drążenia, dokopanie się do nieprzewidzianego niebezpieczeństwa
BALROG 😀
cała gama bestii i przeciwników: stwory żyjące w podziemnych rzekach, jeziorach; grzyby na ścianach, orki, gobliny czy szczuroludzie znane z systemów spod znaku młotka
zjawy i duchy osób, które tragicznie zginęły przy pracy
tajemnicze znaki na ścianie, ukryty portal
góra, w której Krasnoludy drążą kopalnię może posiadać swojego właściciela nie z tego świata
odkrycie tajemniczej substancji o nieznanych właściwościach

Tajemnice Krasnoludzkiej Kopalni, wyzwania, zlecenia

pilnie strzeżona technologia napędzania maszyn górniczych
księga wiedzy o żyłach cennych kruszców – przechowywana i pilnie strzeżona przez najwyższych rangą krasnoludów
mroczna strona – krasnoludy zwiedzione wizją bogactwa zawarły pakt z demonem, który wskazuje im złotonośne żyły; ceną są porody zmutowanych dzieci krasnoludzkich. Sekret do odkrycia
w jednej z podziemnych sal urządzono świątynię, odpowiednie dotknięcie dłoni wyrzeźbionego bóstwa otwiera drzwi do ukrytych części kopalni
Król Trzęsawisk nienawidzi krasnoludów, spełni Wasze życzenia w zamian za zniszczenia i akty sabotażu w Kopalni Krasnoludów
jeden z krasnoludów natrafił podczas pracy na skrzynię ze starożytną bronią. Ukrywa ją w bocznym chodniku
podziemna huta produkuje części do żyrokoptera, nad którym pracują inni Krasnoludzi w pobliskiej Twierdzy
wyprawa po krasnoludzką stal – zlecenie z okolicznego miasta
konflikt Krasnoludów z miastem – nadchodzi zima, kopalnia i Twierdza pozamykała podwoje, nie chcą sprzedawać węgla.
grupa krasnoludów odkryła złotonośną żyłę; żądza bogactw ich zaślepia, chcą ukryć fakt przed zarządem kopalni
dostawa zapasów piwa z Browaru w Twierdzy